(Petrotimes) – Với sự hỗ trợ của phe đối lập Syria, các nhà ngoại giao Mỹ đang thu thập bằng chứng về việc chế độ của Tổng thống Syria Bashar al-Assad phạm tội ác chiến tranh.

 

http://petrotimes.vn/news/vn/quoc-te/my-u-muu-dua-assad-ra-xet-xu.html

18:30 | 20/09/2013

>> Phương Tây đang tráo trở về vấn đề Syria?

1

Ngoại trưởng Mỹ John Kerry hội đàm với Ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov tại Geneva

Đó là lời kể của Đặc phái viên Mỹ Stephen Rapp, chuyên phụ trách các vụ tội phạm chiến tranh với báo chí ngày 18/9.

Theo lời nhà ngoại giao, Mỹ đang thu thập tài liệu để khởi tố vụ án hình sự chống lại ông Assad. Có nhóm người Syria trải qua khóa huấn luyện dành riêng cho công việc tìm kiếm và xác định những thông tin liên quan. Hiện có hơn 200.000 trang tài liệu thu thập được bảo quản ở trung tâm Mỹ đặt trên lãnh thổ châu Âu, và các chuyên gia đang nghiên cứu. Tuy nhiên nhà ngoại giao không cho biết đó là cơ sở nào.

Thông tin trên được đưa ra trong bố cảnh các nước phương Tây gồm Anh, Pháp và Mỹ cùng Nga đang tranh luận gay gắt về bản báo cáo của LHQ về việc sử dụng vũ khí hóa học ở Syria hồi tháng 8.

Hiện nay phương Tây đang muốn Hội đồng Bảo an ra nghị quyết hợp thức hóa thỏa thuận giữa Nga và Mỹ về xử lý vũ khí hóa học tại Syria, trong đó phải kèm thêm điều khoản mà trước đó không có, đó là nếu Damas không tuân thủ bất cứ điều kiện nào trong thỏa thuận thì sẽ bị “ăn đòn”. Tuy nhiên, Nga và Trung Quốc cho rằng không nên gây áp lực với chính phủ Damas trong khi bằng chứng về việc ai sử dụng vũ khí hóa học làm chết hàng ngàn người hồi tháng 8 ở ngoại ô Damas lại không rõ ràng.

Theo giới quan sát, qua việc này dường như phương Tây đang muốn đi xa hơn cả thỏa thuận giải giáp vũ khí hóa học của Syria, đó là thay đổi chế độ tại quốc gia này.

Nếu để ý lời tuyên bố của ông Obama và John Kerry thì chúng ta thấy giải quyết vũ khí hóa học chỉ là vấn đề đầu tiên. Vấn đề thứ hai là giải quyết chiến tranh Syria. Đó là lý do tại sao Nga đề nghị mà Mỹ cũng đồng ý là sẽ có hội nghị Genève (2) trong đó Mỹ-Nga đồng chủ tọa, có tất cả các phe để đi đến một giải pháp chính trị. Vậy thì vũ khí hóa học chỉ là giải pháp đầu tiên, còn chính trị là giải pháp thứ hai. Vì thế mới có sự khác biệt giữa Nga và Mỹ.

Mỹ và Pháp thì muốn Hội đồng Bảo an buộc Syria phải thi hành, nếu không thì trừng phạt quân sự. Nga không muốn như thế, không muốn điều đình trong trường hợp đó, thành ra ông John Kerry có nói là “không thi hành thì sẽ có hậu quả trầm trọng”. Bên Tây phương thỏa mãn vì vẫn có đe dọa quân sự đó và một đàng là Nga cũng thỏa mãn (vì không có giải pháp quân sự).

Về phía Mỹ, ông Kerry cũng nói là “áp lực quân sự vẫn còn đó”. Nhưng nếu muốn chế tài thì phải đưa ra Hội đồng Bảo an biểu quyết, mà nếu biểu quyết thì Nga dùng quyền phủ quyết. Nhưng Mỹ và Pháp nói rõ là nói rõ là sẽ có hậu quả trầm trọng , ám chỉ là nếu Hội đồng Bảo an không biểu quyết thì (Tây phương) sẽ không qua Hội đồng Bảo an nữa. Cũng như trong trường hợp Libya, liên minh Nato cứ tấn công…

Nhưng nếu giải quyết được vấn đề vũ khí hóa học thì cũng quan trọng nhất là có lợi cho Nga: chế độ Syria không bị lật đổ. Lợi cho Mỹ vì giải quyết được vấn đề cấm phổ biến vũ khí hóa học. Lợi cho thế giới nữa bởi vì từ xưa đến giờ Syria nói mình không có vũ khí hóa học, nay công nhận mình có rồi và gia nhập Công ước quốc tế cấm vũ khí hóa học và chịu giám sát của quốc tế.

Còn vấn đề chính trị: ông Obama nói ông Assad phải ra đi nhưng Nga thì không muốn, tuy nhiên điều đó không có nghĩa là ông Assad sẽ không đi. Cái giải pháp chính trị lợi nhất cho Mỹ là chính thể đa nguyên… nhưng một cuộc tuyển cử tự do mà phe Assad suy yếu thì có thể dẫn đến sự thắng thế của phe Hồi giáo. Vì thế, điều lý tưởng của phe Tây phương là có cuộc điều đình: ông Assad phải ra đi nhưng phe Assad vẫn còn lại, quân đội và cộng đồng Thiên Chúa giáo được bảo đảm. Hai lực lượng gồm phe Assad không Assad và phe đối lập ôn hòa của tướng Salem Idriss hợp lại sẽ làm phe Hồi giáo quá khích không còn thế chủ yếu (trong cuộc bầu cử).

Đó là giải pháp tốt đẹp nhất, do vậy Mỹ bắt đầu cung cấp vũ khí cho tướng Selim Idriss nhưng chưa phải là vũ khí tối tân. Thay vì đánh Assad, Mỹ không đánh mà cung cấp vũ khí cho phe nổi loạn để làm thay đổi cán cân lực lượng, và cuối cùng đi đến giải pháp chính trị. Đó là giải pháp tương đối tốt nhất vì có lợi cho mọi phe phái có quyền lợi trong đó: Nga không lo chính quyền thân mình bị sụp đổ, Mỹ thì không sợ bị phe Hồi giáo quá khích lên cầm quyền rồi quay sang thù nghịch như Taliban ở Afghanistan ngày xưa hay Iran bây giờ.

H.Phan