Phóng sự bằng hình: Hội Bảo Tồn Lịch Sử Và Văn Hoá Người Mỹ Gốc Việt Triển LãmThành Quả Chương Trình 500 Lịch Sử Truyền Khẩu tại Houston
Hình ảnh: Trùng Dương
 
Ngày 21 tháng 10 vừa qua hội Bảo tồn Văn hoá và Lịch sử Người Mỹ Gốc Việt (Vietnamese American Heritage Foundation – VAHF) đã tổ chức một buổi sinh hoạt mang tựa đề Hành Trình Viễn Xứ để gặp gỡ đồng hương và tường trình kết quả của chương trình 500 Lịch sử Truyền khẩu tại nhà hàng Kim Sơn trên đường Bellaire, Houston.
Buổi sinh hoạt, với sự đóng góp của nhiều hội đoàn tại địa phương và sự tham dự của trên 600 người, gồm cuộc triển lãm một số thành quả mà hội VAHF đã thâu thập được sau 15 tháng qua sáu thành phố nơi qui tụ đông đảo người Việt định cư, gồm có San Jose và Wesminster, California, Falls Church, Virginia, Houston, Texas, New Orleans, Louisiana, và Denver, Colorado, với tổng số 514 lịch sử truyền khẩu (oral histories).
Trong buổi sinh hoạt gồm dạ tiệc, triển lãm, văn nghệ và đấu giá gây quỹ này, ngoài sự góp mặt của các thân hào nhân sĩ của cộng đồng người Việt tại Houston, còn có sự tham gia với tư cách diễn giả danh dự của Đại tá Lương Xuân Việt thuộc quân lực Hoa Kỳ, người đã từng chiến đấu tại nhiều chiến trường, kể cả Iraq và Afghanistan. Đại tá Việt, đến từ Bắc California cùng với một số các sĩ quan người Mỹ gốc Việt thuộc thế hệ 1.5 như ông, đã đem đến cho cộng đồng niềm tự hào có con em đóng góp tích cực vào việc bảo vệ tự do của vùng đất đã mở rộng vòng tay tiếp đón cha anh mình 36 năm về trước. Theo Ban Tổ chức: Hành Trình Viễn Xứ đã thu được khoảng $27,000 đô la. Như thế, ngân sách thiếu hụt của hội nay còn thiếu khoảng  $150,000. Hội mong sẽ được đồng hương tiếp tục ủng hộ vào những cuộc gây quỹ sắp tới.
VAHF_11x17-HoustonEvent-poster.jpg 
Hình trên bên trái, bích chương về buổi sinh hoạt Hành Trình Viễn Xứ do hội Bảo tồn Lịch sử và Văn hoá Ngưới Mỹ Gốc Việt và các hội đoàn địa phương. Phải, các hội viên VAHF đang chuẩn bị cho buổi sinh hoạt và triển lãm.
 
02.greeting-01.JPG 02.greeting-02.JPG 02.greeting-03.JPG
Hình trên bên trái, các tiếp viên trẻ đang chờ đón quan khách. Hình giữa và bên phải, các tình nguyện viên đang ghi tên và trao vé cho khách tham dự buổi sinh hoạt.
 
02.greeting-04.JPG 02.greeting-06.JPG 02.greeting-05.JPG
Hình trên bên trái, Tiến sĩ Đặng Thiệu, hội viên VAHF và trưởng ban tổ chức, tiếp đón Đại tá Lương Xuân Việt và Hoà thượng Thích Huyền Việt. Hình giữa, từ trái, Bà Cẩm Đoàn, 83 tuổi, hội viên lớn tuổi nhất của VAHF, đến từ Austin, Bà Khúc Minh Thơ, chủ tịch hội đồng cố vấn và điều Hành VAHF, BS Trần Thuần , một nhân sĩ tại Houston.của Houston đón tiếp Bà Khúc Minh Thơ, nguyên hội trưởng hội Gia Đình Tù Binh Chính Trị, đến từ Virginia. Hình bên phải, từ trái, Tiền sĩ Đặng Thiệu, hội trưởng VAHF Triều Giang Nancy Bùi, Đại tá Lương Xuân Việt, Ông Bà Điện và Mỹ Lệ Đỗ, Ông Bà Kỷ Niệm và Anthony Pendleton, ban phiên dịch của VAHF.
03.exhibit-01.JPG 03.exhibit-03.JPG 03.exhibit-04.JPG
Hình trên bên trái, quan khách đang cắt băng khánh thành cuộc triển lãm Di Sản Văn Hoá Người Việt Tại Hoa Kỳ. Hình giữa, một vị khách đang xem hình ảnh sinh hoạt của hội VAHF. Hình bên phải, một vị khách đang đọc các tài liệu trong bộ sưu tập về tù nhân chính trị đã được hội Gia Đình Các Tù Nhân Chính Trị Việt Nam can thiệp với chính phủ Mỹ để đưa sang Hoa Kỳ định cư vào thập niên 1990. Bộ sưu tập gồm 200,000 trang tài liệu này hiện được lưu trữ tại Vietnam Center thuộc trường Đại học Tech Texas, Lubbock và có thể tiếp nhập trực tuyến tại http://www.vietnam.ttu.edu/vahp/fvppa.htm.
03.exhibit-05.JPG 03.exhibit-06.JPG
Hình trên bên trái, hai vị khách đang đọc tài liệu về chế độ lao tù vô nhân đạo của chính quyền Cộng sản Việt Nam dành cho những người bị thất trận sau khi xâm chiếm được Miền Nam vào mùa xuân năm 1975. Hình phải, Ông Bà Trần văn Tiến của Houston chụp hình lưu niệm trước tấm bảng chính của cuộc triển lãm Di Sản Văn Hoá Người Việt Tại Hoa Kỳ, với phía sau là lá cờ vàng ba sọc đỏ và những tài liệu liên quan tới việc Quốc hội Tiểu bang Texas đã, vào tháng 5 năm 2009, chính thức công nhận lá cờ này là biểu tượng tự do và di sản của cộng đồng người Việt, qua nghị quyết Lưỡng viện HCR 258 do dân biểu Hubert Võ, đơn vị 149, Quận hạt Harris, Houston, đề xuất. Nghị quyết Lưỡng viện Texas 258 khuyến khích các trường đại học tại Texas treo cờ vàng của Việt Nam Cộng Hòa đại diện cho cộng đồng người Việt tị nạn tại Texas.
 
03.exhibit-08.JPG 04.interview-01.JPG 04.interview-03.JPG
Quang cảnh trong phòng triển lãm. Hình bên trái, nghệ nhân Nguyễn Thượng Khâm Thiên, một nghệ sĩ tạo hình, người đã vượt biên tìm tự do bằng đường bộ, kiếm tiền độ nhật bằng việc nặn những con giống bán. Ông Thiên bầy bàn đồ nghề tại lối vào phòng triển lãm để nặn con giống bán gây quỹ cho chương trình 500 Lịch sử Truyền khẩu. Khi phái đoàn phỏng vấn tới công tác tại Houston, ông Thiên cũng đã đóng góp câu chuyện về hành trình đi tìm tự do của mình vào bộ sử. Hình giữa và phải, các đại diện truyền thông tại Houston bận rộn phỏng vấn các nhân vật quan trọng của buổi sinh hoạt như Bà Khúc Minh Thơ, hình giữa, và Đại tá Lương Xuân Việt, hình bên phải.
05.main-01.JPG 05.main-02.JPG 05.main-04.JPG
Quang cảnh trong hội trường sinh hoạt. Hình bên trái, nghệ sĩ Nam Lộc, từ California qua để, cùng với ca sĩ Ngọc Long (thứ ba từ phải qua) từ Austin tới, đồng điều khiển chương trình sinh hoạt Hành Trình Viễn Xứ, đang hướng dẫn lễ chào quốc kỳ Hoa Kỳ và Việt Nam Cộng Hoà. Hình giữa, Tiến sĩ Đặng Thiệu giới thiệu chương trình và thành quả của 500 Lịch sử Truyền khẩu. Hình bên trái, Roger Lê, giám đốc kỹ thuật VAHF, đang diễn tả cảm tưởng của giới trẻ về nhu cầu cho một bộ sử về di dân người Việt. “Nếu chúng ta không ghi chép lại những gì xẩy ra cho thế hệ cha anh củ người Mỹ gốc Việt,” Roger nói, “thì sẽ có ngày có người nói là những thảm cảnh này chưa hề xẩy ra, cũng như có người đã từng nói là Holocaust chưa hề xẩy ra cho người Do Thái.” Roger, cũng như các em Nina Lu, Melissa Nguyễn và Nickie Trần đứng sau anh, cũng còn là hội viên của Liên hội Sinh viên Việt Nam Bắc Mỹ (Union of North American Vietnamese Student Associations – uNAVSA) thuộc 119 trường đại học tại Mỹ và Canada. Đây là tổ chức đã, vào năm ngoái, bảo trợ chương trình 500 Lịch sử Truyền khẩu qua chiến dịch gây quỹ có tên là “Chương sử của chúng ta – Lịch sử Người Mỹ Gốc Việt: Cha anh kể lại, Giới trẻ bảo tồn” (Chapter of Us – Vietnamese American History: Told by the Old, Preserved by the Young). Nhờ sự bảo trợ này mà VAHF đã hoàn tất phần phỏng vấn trên 500 người Việt. Hiện đã có ít ra hai trường đại học Hoa Kỳ ký văn kiện hợp tác để khai triển bộ sử truyền khẩu này.
 05.main-06.JPG 05.main-10.JPG 05.main-011.JPG 
Hình trên bên trái, Hoà thượng Thích Huyền Việt, trụ trì chùa Liên Hoa, đang phát biểu trước khi trao bằng tri ân của hội VAHF cho Ông Stephen Lê, nhà bảo trợ vàng. Người đứng bên cạnh là Bà Ý Thơ, hội viên VAHF, và MC Nam Lộc. Hình giữa, Linh mục Phạm Hữu Tâm trao bằng tri ân cho xưóng ngôn viên Ngọc Tân, đại diện đài Saigon Network, nhà bảo trợ bạc. Hình bên phải, Dân biểu tiểu bang Hubert Võ, phát biểu trước khi trao bằng tri ân cho Bác sĩ Nguyễn Minh Tâm và phu nhân, là nhà bảo trợ bạc.
05.main-09.JPG 05.main-12.JPG 05.main-13.JPG
Hình trên bên trái, Đại tá Lương Xuân Việt, trong vài giây xúc động khi chia sẻ hành trình viễn xứ của gia đình ông với các đồng hương. Đại tá Việt cũng đã đóng góp phần lịch sử truyền khẩu của ông. Hình giữa, nghệ sĩ Nam Lộc đang điều khiển cuộc bán đấu giá hai bức liễn do hoạ sĩ Dương Phước Luyến của Houston vẽ tặng hội VAHF. Hình bên phải, Hội Quân nhân Mỹ gốc Việt (Vietnamese American Armed Forces Association – VAAFA) trao tặng cho hội VAHF lá cờ Hoa kỳ được đưa về từ chiến trường Iraq. Từ trái sang phải: Ca sĩ Ngọc Long, Thái Hà, Đại úy Dương Lành, Bà Nancy Bùi, và hai sĩ quan trẻ thuộc hội VAAFA.
06.entertain-01.JPG 06.entertain-03.JPG
Chương trình văn nghệ với sự đóng góp đặc biệt mang mầu sắc truyền thống của Ban Hương Xưa, gồm một số cựu nữ sinh Gia Long và các chuyên viên trẻ, hình bên trái trong một màn trình diễn đàn tranh nhạc phẩm “Hòn Vọng Phu” của nhạc sĩ Lê Thương; và của Ban Hợp ca Quan Họ Bắc Ninh, Houston trong nhạc phẩm “Người ơi, người ở đừng về”, hình bên phải.
Vài nét về chương trình 500 lịch sử truyền khẩu
 
Vào năm 2008, cộng đồng người Việt tại Austin và hội VAHF đã vận động thành công với Trung tâm Nghiên cứu Người Mỹ gốc Á (Center For Asian American Studies – CAAS) thuộc phân khoa Nhân Văn tại đại học UT để mở một lớp học lịch sử và văn hoá người Mỹ gốc Việt, do giảng sư (hồi ấy và nay là) Tiến sĩ Linda Ho Poché đảm trách. Để hoàn tất lớp học này, mỗi sinh viên với sự hỗ trợ của hội VAHF, phải thực hiện một cuộc phỏng vấn và làm thành lịch sử truyền khẩu của một người Mỹ gốc Việt để đưa vào bộ sử truyền khẩu do hội VAHF khởi xướng.
 
Cuối năm 2009, chương trình 500 Lịch sử Truyền khẩu được Liên hội Sinh viên Việt Nam Bắc Mỹ (Union of North American Vietnamese Student Associations – uNAVSA) thuộc 119 trường đại học tại Hoa Kỳ và Canada nhận tài trợ. Các sinh viên đã sau đó phát động chiến dịch gây quỹ có tên là “Chương sử của chúng ta – Lịch sử Người Mỹ Gốc Việt: Cha anh kể lại, Giới trẻ bảo tồn” (Chapter of Us – Vietnamese American History: Told by the Old, Preserved by the Young). Qua đó, các em đi rửa xe, bán phở, tổ chức văn nghệ, xin tiền bảo trợ (pledges) để nhẩy xuống hồ băng giá vào mùa đông, đấu giá hẹn hò (dating auction), tóm lại, bất cứ một hình thức nào gây quỹ được các em đều không từ nan, bên cạnh chuyện dùi mài kinh sử. Kết quả là 59,529 Mỹ kim các em uNAVSA đã gây được, kể cả phần “matching fund” với trên 12,000 Mỹ kim của công ty Macquarie Group Foundation mà các em đã vận động được.
Nhờ số tiền trên, hội VAHF, gồm các tình nguyện viên, nhỏ từ 19 tuổi và lớn 70 tuổi, đã trải 15 tháng, từ tháng 5-2010 tới tháng 7-2011, qua sáu thành phố nơi có đông người Việt tị nạn định cư, để thực hiện các cuộc phỏng vấn, như San Jose và Westminster, California; Falls Church, Virginia; Houston, Texas; New Orleans, Louisiana; và Denver, Colorado. Mỗi cuộc phỏng vấn cá nhân kéo dài khoảng hai tiếng, về lịch sử gia đình, cá nhân, bối cảnh văn hóa và xã hội, kinh nghiệm chiến tranh, lý do bỏ quê hương ra đi, tới đây bằng cách nào, kinh nghiệm định cư, và các những đóng góp vào quốc gia Hoa Kỳ.
Dự tính tốn kém cho toàn bộ chương trình 500 lịch sử truyền khẩu, theo Triều Giang, là 250,000 Mỹ kim. Để thực hiện các công tác kế tiếp, như sang băng (transcript), dịch thuật các câu chuyện truyền khẩu, cùng là việc thực hiện phim tài liệu “Viet’s Story,” VAHF đã và đang phối hợp với các đoàn thể, hội đoàn địa phương để tổ chức những buổi sinh hoạt gây quỹ.
 
Một trong những bước quan trọng là vào đầu tháng 10, 2011 hội VAHF đã ký văn kiện hợp tác với Đại học Texas tại Austin và Đại học California tại Irvine để khai thác bộ lịch sử truyền khẩu. Khi hoàn tất bộ sử này sẽ được đưa lên trực tuyến (online) cho các nhà nghiên cứu và sinh viên muốn tìm hiểu về lịch sử người Việt tị nạn tại Hoa Kỳ. (Xem chi tiết về cuộc ký kết này tại http://www.hopluu.net/D_1-2_2-125_4-1858_5-4_6-1_17-14_14-2_10-92_12-1/)
 
Bộ 500 Lịch sử Truyền khẩu là bộ sưu tập thứ ba mà hội VAHF thực hiện kể từ khi thành lập vào năm 2004. Bộ sưu tập đầu tiên gồm tài liệu về cuộc di tản vào mùa xuân năm 1975 do chính quyền đảo Guam, trường Đại học Guam và một số căn cứ quân sự Hoa Kỳ tại đảo Guam tặng hội VAHF vào năm 2006. Bộ sưu tập thứ hai liên quan tới các cựu tù nhân chính trị và gia đình họ, The Families of Vietnamese Political Prisoners Association Collection (http://www.vietnam.ttu.edu/vahp/fvppa.htm), hoàn tất vào giữa năm 2008, hiện được lưu giữ và bảo tồn tại Vietnam Center thuộc trường Đại học Texas Tech tại Lubbock, Texas. Chi tiết về việc chuẩn bị bộ sưu tập này có thể tìm thấy trong bài Trùng Dương phỏng vấn cô Ann Mallett, quản lý văn khố, “Chuyện Trò Với Ann Mallett Của Vietnam Center Về Việc Soạn Bộ Sưu Tập Tù Nhân Chính Trị Việt Nam” tại Web link http://www.hopluu.net/D_1-2_2-117_4-341_5-4_6-4_17-14_14-2_10-92_12-1/
Mọi liên lạc trao đổi, góp ý, xin gửi về Vietnamese American Heritage Foundation, P.O. Box 29534, Austin, TX. 78755, Telephone: (512) 844-9417, Telecopier: (512) 266-3819, E-mail:VAHF_info@yahoo.com, Web site: vietnameseamerican.org(TD, 10/2011)